Czy w październiku można jeszcze sadzić drzewa, krzewy i iglaki?

Czy w październiku można jeszcze sadzić drzewa, krzewy i iglaki?

Tak — drzewa, krzewy i iglaki uprawiane w pojemnikach można sadzić również w październiku, o ile ziemia nie jest zamarznięta ani podmokła, a prognozy nie zapowiadają natychmiastowego nadejścia silnych mrozów.

Rośliny sprzedawane w doniczkach mają uformowaną bryłę korzeniową, dlatego znoszą jesienne sadzenie lepiej niż rośliny z odkrytym korzeniem. Jesienią gleba jest często wilgotniejsza, temperatury są niższe, a parowanie słabsze. Roślina nie musi więc jednocześnie intensywnie rozwijać części nadziemnej i walczyć z letnim przesuszeniem.

Rośliny pojemnikowe można sadzić przez większą część roku, ale jesień i początek zimy są dla wielu drzew oraz krzewów szczególnie korzystne, ponieważ wymagają one wtedy mniej podlewania niż wiosną i latem. 

Do kiedy można sadzić rośliny z pojemników?

Najważniejsza jest nie data w kalendarzu, lecz stan gleby i aktualna pogoda.

Sadzenie jest możliwe, jeśli:

• ziemia daje się swobodnie przekopać;
• podłoże nie jest zamarznięte;
• w wykopanym dołku nie stoi woda;
• w najbliższych dniach nie są zapowiadane silne mrozy;
• roślina jest zdrowa i nie ma świeżych, delikatnych przyrostów.

W przeciętnych warunkach październik jest jeszcze odpowiednim miesiącem na sadzenie odpornych iglaków, krzewów liściastych i drzew. Im późniejszy termin, tym ważniejsze jest staranne podlanie oraz zabezpieczenie korzeni ściółką.

Najbezpieczniej posadzić roślinę przynajmniej kilka tygodni przed trwałym zamarznięciem ziemi. Dzięki temu podłoże osiądzie wokół korzeni, a bryła korzeniowa uzyska lepszy kontakt z otaczającą glebą.

Dlaczego jesienne sadzenie ma sens?

Mniejsza utrata wody

Jesienią słońce nie operuje tak intensywnie jak latem, a niższa temperatura ogranicza parowanie. Roślina wolniej traci wodę przez liście i igły.

Naturalnie wilgotniejsza gleba

Jesienne deszcze pomagają utrzymać odpowiednią wilgotność podłoża. Nie oznacza to jednak, że można zrezygnować z kontroli bryły korzeniowej.

Więcej czasu na adaptację

Część korzeni może pozostawać aktywna także wtedy, gdy wzrost pędów jest już zahamowany. Roślina posadzona jesienią rozpoczyna wiosnę na docelowym stanowisku i może szybciej wznowić rozwój.

Mniejszy stres dla sadzonki

Brak letnich upałów ogranicza ryzyko gwałtownego przesuszenia rośliny po posadzeniu.

Jak prawidłowo posadzić roślinę w październiku?

1. Przygotuj odpowiednio szeroki dołek

Dołek powinien być wyraźnie szerszy od bryły korzeniowej, ale nie należy sadzić rośliny zbyt głęboko. Górna powierzchnia bryły powinna znaleźć się mniej więcej na poziomie otaczającej ziemi.

W przypadku drzewa trzeba zwrócić uwagę, aby nasada pnia i początek rozszerzających się korzeni nie zostały zasypane.

2. Sprawdź korzenie po wyjęciu z doniczki

Jeśli korzenie silnie okrążają bryłę, należy je delikatnie rozluźnić. Pozostawione w ciasnym, spiralnym układzie mogą nadal rosnąć wokół bryły zamiast przerastać do otaczającej gleby.

Nie trzeba całkowicie usuwać podłoża produkcyjnego ani agresywnie rozrywać zdrowej bryły korzeniowej.

3. Zasyp dołek miejscową ziemią

Roślinę ustawiamy pionowo, a wolną przestrzeń uzupełniamy rozdrobnioną ziemią. Podłoże należy lekko docisnąć, aby usunąć większe kieszenie powietrzne, ale nie ubijać go bardzo mocno.

Jeżeli gleba jest wyjątkowo ciężka lub piaszczysta, można poprawić jej strukturę. Nie należy jednak tworzyć małej „doniczki” wypełnionej wyłącznie zupełnie innym podłożem.

4. Obficie podlej po posadzeniu

Podlewanie jest potrzebne nawet wtedy, gdy gleba wydaje się wilgotna. Woda pomaga ziemi osiąść i poprawia kontakt korzeni z podłożem.

Najlepiej:

• podlewać powoli, bez rozmywania gleby;
• skierować wodę na całą powierzchnię bryły korzeniowej;
• po wsiąknięciu sprawdzić, czy roślina nie osiadła zbyt głęboko;
• uzupełnić podłoże, jeśli powstały zagłębienia.

Czy rośliny trzeba podlewać później?

Tak. Jesienne deszcze nie zawsze docierają do wnętrza zwartej bryły korzeniowej. Szczególnie ważne jest podlewanie iglaków oraz innych roślin zimozielonych, które tracą wodę również podczas zimy.

Po posadzeniu należy:

• przez pierwsze tygodnie kontrolować wilgotność podłoża;
• podlewać podczas dłuższych okresów bez deszczu;
• przed nadejściem mrozu dobrze nawodnić przesuszoną ziemię;
• nie podlewać gleby zamarzniętej;
• nie pozostawiać korzeni w stojącej wodzie.

Przy suchej jesieni drzewa i krzewy warto podlewać aż do zamarznięcia gruntu. Dobre nawodnienie przed zimą zmniejsza ryzyko przesuszenia i uszkodzeń korzeni.

Ściółkowanie i ochrona korzeni

Po posadzeniu warto rozłożyć wokół rośliny warstwę:

• kory sosnowej;
• zrębków drzewnych;
• dobrze rozłożonego kompostu;
• suchych liści zabezpieczonych przed rozwiewaniem.

Ściółka ogranicza parowanie, chroni korzenie przed gwałtownymi zmianami temperatury i zmniejsza wzrost chwastów. Przy późnym sadzeniu pomaga również ograniczyć wypychanie młodej rośliny z ziemi podczas naprzemiennego zamarzania i odmarzania podłoża. 

Warstwa ściółki może mieć około 5–8 cm, ale nie należy usypywać jej bezpośrednio przy pniu ani zasypywać nasady krzewu. Wokół pnia trzeba pozostawić niewielką wolną przestrzeń.

Jakie rośliny można sadzić w październiku?

Przy sprzyjającej pogodzie można sadzić przede wszystkim:

• odporne iglaki;
• jałowce;
• żywotniki;
• świerki i sosny;
• cisy;
• krzewy liściaste zrzucające liście;
• berberysy;
• pęcherznice;
• irgi;
• derenie;
• odporne drzewa ozdobne;
• większość mrozoodpornych bylin.

Polecane iglaki z oferty GreenFlora

• Jałowiec łuskowy ‘Blue Carpet’
• Jodła Frasera
• Jałowiec chiński ‘Shimpaku’
• Jałowiec pospolity ‘Repanda’
• Jałowiec płożący ‘Blue Chip’
• Żywotnik zachodni ‘Mr Bowling Ball’
• Sosna oścista
• Świerk serbski

Polecane krzewy liściaste

• Pęcherznica ‘Centre Glow’
• Pęcherznica ‘Magic Ball’
• Kruszyna ‘Fine Line’
• Irga Simonsa
• Berberys ‘Green Carpet’
• Dereń kanadyjski
• Tulipanowiec amerykański
• Irga Dammera Major

Których roślin lepiej nie sadzić tuż przed mrozem?

Późne sadzenie może być ryzykowne w przypadku:

• roślin o niepewnej mrozoodporności;
• odmian młodych, osłabionych lub świeżo przesadzanych;
• roślin z miękkimi, niedojrzałymi przyrostami;
• gatunków wymagających ciepłego i osłoniętego stanowiska;
• roślin przechowywanych wcześniej w ogrzewanej szklarni;
• drzew i krzewów, które źle znoszą zimowe podmakanie;
• sadzonek z uszkodzoną lub przesuszoną bryłą korzeniową.

Jeśli ziemia zaczyna zamarzać albo w najbliższych dniach przewidywany jest silny mróz, bezpieczniej pozostawić roślinę w osłoniętym miejscu, zabezpieczyć donicę i posadzić ją podczas kolejnego okresu dodatnich temperatur lub wiosną.

Nie należy sadzić roślin w rozmokłej glebie. Niedobór tlenu i zastój wody mogą być dla korzeni równie niebezpieczne jak mróz.

Dlaczego jesienna sadzonka wygląda inaczej niż latem?

Jesienny wygląd rośliny jest naturalnym efektem kończącego się sezonu. Nie świadczy automatycznie o złej kondycji sadzonki.

Krzewy liściaste

Ich liście mogą:

• zmieniać kolor;
• pojawiać się w mniejszej liczbie;
• zasychać na brzegach;
• częściowo lub całkowicie opadać.

Byliny

Część nadziemna bylin może żółknąć, zasychać albo zanikać. Żywa roślina pozostaje w korzeniach i pąkach znajdujących się przy powierzchni ziemi.

Hortensje

Kwiatostany mogą brązowieć i zasychać, a liście przebarwiać się lub opadać. Jest to typowy wygląd końca sezonu.

Iglaki

Niektóre odmiany zmieniają jesienią odcień. Starsze igły znajdujące się wewnątrz korony mogą żółknąć i opadać. Zjawisko to nie zawsze oznacza chorobę.

Przy ocenie sadzonki ważniejsze są elastyczne pędy, zdrowa bryła korzeniowa, prawidłowe pąki oraz brak objawów gnicia niż liczba jesiennych liści.

Najczęstsze błędy podczas październikowego sadzenia

• posadzenie rośliny zbyt głęboko;
• pozostawienie mocno skręconych korzeni;
• brak podlewania po posadzeniu;
• sadzenie w zamarzniętej albo zalanej wodą glebie;
• rozsypywanie nawozu azotowego;
• usypanie ściółki bezpośrednio przy pniu;
• mocne przycinanie rośliny przed zimą;
• ocenianie kondycji wyłącznie po jesiennym wyglądzie liści;
• sadzenie delikatnej rośliny bez uwzględnienia jej mrozoodporności.

Podsumowanie

Październik nadal jest dobrym terminem na sadzenie wielu drzew, krzewów i iglaków uprawianych w pojemnikach. Kluczowe znaczenie mają dodatnia temperatura, niezamarznięta i przepuszczalna gleba, dokładne podlanie oraz zabezpieczenie korzeni warstwą ściółki.

Prawidłowo posadzona jesienią roślina może spokojnie przejść okres zimowego spoczynku i rozpocząć wzrost wraz z nadejściem wiosny.